Sql trigger tutorial

Trigger kelime anlamı olarak tetikleyici demektir. trigger, SQL’de bir sorgu çalıştırdığımızda, başka bir sorgunun çalışmasını sağlamak için yazılan koddur. Mesela bir tablodan kayıt sildiğimizde, başka bir tablodan onunla ilgili bir kaydın silinmesi için kullanabiliriz. Yada bir tabloya eklem yaptığımızda başka bir tabloya da onunla ilgili olan bilgileri eklemek iin kullanabiliriz. Üç farklı işlem için trigger vardır. Bunlar; insert, update, delete sorguları içindir. Örnek verdiğimiz zaman daha iyi anlayacaksınız.

1-İnsert için trigger: Bir tabloya kayıt eklediğimizde başka bir tabloda kendiliğinden bir işlemin gerçekleşmesi için yazılır. Aşağıda bunun için bir örnek vardır beraber inceleyelim. Bu trigger, satis isimli tabloya ekleme yaptığımızda, urunler isimli tablodan, satılan ürünün sayısını yapılan satış kadar azaltmak için kullanılmaktadır.

create trigger stokGuncelle on satis --bu satırda trigger adını yazıyoruz ve tetiklemenin kaynağı olan tabloyu yazıyoruz.
for insert --buraya dikkat edin. trigger’ın hangi komut için yazıldığını gösterir.
as
begin
declare @satisAdedi int, @urunid int -- iki adet değişken belirliyoruz.
select @satisAdedi=satisadedi, @urunid=urunid from inserted --yaptığımız insert işleminde satisadedi ve urunid değerlerini alıp bunları daha önce belirlediğimiz değişkenlere atıyoruz
update urunler set stokadedi=stokadedi-@satisAdedi where urunid=@urunid --şimdi aldığımız değişkenleri başka bir tabloda değişiklik yapmak için kullanıyoruz.
end

2- Update için trigger: Bir tabloda güncellemede yaptığımızda başka bir tabloda da güncelleme yapmak için kullanılır. Burada dikkat edilmesi gereken, update işleminin çalışma mantığıdır. Aslında direk olarak update diye birşey yoktur. Update aslında iki basamakta gerçekleşir. Birinci adımda güncelleme yapacağımız satır silinir, ikinci adımda ise o satır yeniden eklenir ama bu sefer güncel değerleri eklenir. Şimdi tirgger kodumuzu inceleyelim.

create trigger duzelt on satisfor update-- update işlemi ile tetiklemenin başlatıldığını gösterir.
as
begin
declare @yenisatisadedi int, @satisadedi int, @urunid int
select @satisAdedi=satisadedi, @urunid=urunid from deleted --silme işleminde silinen satırdaki satisadedi ve urunid değerlerini alıyoruz.
select @yenisatisadedi=satisadedi , @urunid=urunid from inserted --ekleme işleminde eklene satisadedi ve urunid değerlerini alıyoruz.
if(@yenisatisadedi<@satisadedi) --eğer eklenen satisadedi değeri silinen satisadedi değerinden küçük ise işlem yapar. yani güncelleme yaptığımız değer eski değerden az ise.
begin
update urunler set stokadedi=stokadedi-(@satisadedi-@yenisatisadedi)

where urunid=@urunid -- ürünlerdeki stokadedini güncelleme yaptığımızda satisadedi değerindeki değişim kadar azaltır.
end
else
begin
update urunler set stokadedi=stokadedi+(@yenisatisadedi-@satisadedi)
where urunid=@urunid-- ürünlerdeki stokadedini güncelleme yaptığımızda satisadedi değerindeki değişim kadar artırır.
end
end

Bu kod ile, satış tablosunda bir satırı güncellediğimizde, ürünler tablosunda o ürünün stok adedi değiştiriliyor. Yukarıda update işleminin iki basamakta gerçekleştiğini söylemiştik. Kodda da görüldüğü gibi ilk olarak silme işleminde silinen değerleri alıyoruz. Daha sonra ekleme işleminde eklenen değerleri de yeni değerler olarak alıyoruz. Sonra bu değerleri karşılaştırarak değişim miktarına göre ürünlerdeki stok adedini de güncelliyoruz.

3- Delete için trigger: Bu trigger de bir tabloda silme işlemi gerçekleştiğine başka bir tabloda değişiklik yamak için kullanılır. Aşağıdaki kodda satış tablosundan bir satırı sildiğimizde ürünler tablosunda değişiklik yapılıyor. Mesela bir ürünün satışını yaptınız ve satış yaptığınız anda ürünün stok adedini azalttınız. Ama bir aksilik çıktı satışı iptal ettiniz bu durumda ürünü yeniden stoğa eklemeniz gerekmektedir. Aşağıdaki kod da bu işe yaramaktadır.

create trigger iptalEt on satisfor delete
as
begin
declare @satisAdedi int, @urunid int
select @satisAdedi=satisadedi, @urunid=urunid from deleted -- silinen satisadedi ve urunid değerlerini alıyoruz.
update urunler set stokadedi=stokadedi+@satisAdedi --satış tablosundan silinen ürün miktarı kadar ürünü ürünler tablosunda ekliyoruz.
where urunid=@urunid
end

One thought on “Sql trigger tutorial”

  1. trigger’ın ne zaman ve nasıl çalışması gerektiğinin nasıl ayarlandığını belirtmemişsin.

    create trigger triggerAdi on tabloAdi
    after insert > kayıt girildikten sonra.
    instead of insert > kayıt girilmez, yerine verilen işlemi yapar. istenirse inserted tablosundan bilgiler alıp kayıt eklenir.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *